ความร่วมมือวิจัย:

โครงการนี้ผสานความเชี่ยวชาญจาก นักวิชาการ (จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, สถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี, สภาสมาคมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์) ในการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่, หน่วยงานราชการ (กรมชลประทาน, กรมทรัพยากรน้ำบาดาล) ในการตรวจสอบและนำไปใช้จริง, และ องค์กรระดับภูมิภาค (ADPC)

Key Development:

โครงการนี้ถูกออกแบบมาเพื่อ ปิดช่องว่าง (Gap) ที่สำคัญและเร่งด่วนของประเทศไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำและภัยพิบัติ โดยการใช้ เทคโนโลยีระบบโลกและอวกาศขั้นแนวหน้า (Frontier Earth and Space Technology) ข้อมูลจากดาวเทียมวัดแรงโน้มถ่วง (GRACE/GRACE-FO)

• ช่องว่างหลัก (The Gap) ที่โครงการมุ่งแก้ปัญหาคือ: 1) ข้อจำกัดด้านความละเอียดเชิงพื้นที่ของข้อมูล: ข้อมูลแรงโน้มถ่วงที่เผยแพร่อยู่มีความละเอียดต่ำมาก (~300 กิโลเมตร) ทำให้ไม่สามารถนำไปใช้ในการตัดสินใจและบริหารจัดการทรัพยากรในระดับลุ่มน้ำ/ท้องถิ่นที่ต้องการความแม่นยำสูง และ 2) การขาดข้อมูลการเปลี่ยนแปลงน้ำใต้ดิน ที่ครอบคลุมและต่อเนื่องทั่วประเทศ เนื่องจากเป็นทรัพยากรที่สำคัญแต่ยากต่อการวัดด้วยเทคนิคการสำรวจระยะไกลแบบเดิม ซึ่งนำไปสู่ปัญหาการสูบน้ำเกินขีดความสามารถและภัยพิบัติ เช่น การทรุดตัวของแผ่นดิน
• การปิดช่องว่าง (The Filled Gap) จะดำเนินการผ่านการพัฒนาเทคโนโลยีหลักดังนี้: โครงการจะใช้ เทคนิคการประมวลผลขั้นสูงเชิงภูมิภาค (เช่น Mascon/Data Integration) ร่วมกับการบูรณาการข้อมูลอุทกวิทยาและข้อมูลภาคพื้นดิน เพื่อ เพิ่มความละเอียดเชิงพื้นที่ของข้อมูลแรงโน้มถ่วงอย่างมีนัยสำคัญ ทำให้สามารถใช้งานได้จริงในระดับท้องถิ่น นอกจากนี้ เทคนิคที่พัฒนาจะสามารถ แยกองค์ประกอบน้ำใต้ดิน ออกจากมวลน้ำรวมได้อย่างถูกต้อง เพื่อจัดทำ ชุดข้อมูลการเปลี่ยนแปลงน้ำใต้ดินที่มีความต่อเนื่องและน่าเชื่อถือ ซึ่งจะช่วยปิดช่องว่างการติดตามทรัพยากรที่สำคัญนี้ในระดับประเทศและภูมิภาคได้อย่างสมบูรณ์ ท้ายที่สุด โครงการจะสร้าง ชุดข้อมูลแรงโน้มถ่วงความละเอียดสูงในรูปแบบ Open Data และถ่ายทอดองค์ความรู้ระดับภูมิภาค เพื่อเสริมสร้างบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญ และเปลี่ยนสถานะข้อมูลดาวเทียมให้เป็น เครื่องมือ Geo-informatics ที่นำไปสู่การบริหารจัดการที่ยั่งยืน

ผลผลิต (Output):

• ฐานข้อมูลแรงโน้มถ่วงความละเอียดสูง (Enhanced-resolution GRACE/GRACE-FO Data): เพิ่มความละเอียดเชิงพื้นที่ ให้เหมาะกับการใช้งานในระดับลุ่มน้ำ/ท้องถิ่นของประเทศไทยและภูมิภาคถูกจัดทำในรูปแบบ Open Data เข้าถึงได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย
• บทความวิจัย ที่ได้รับการตีพิมพ์หรือตอบรับในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ
• บุคลากรและนักวิจัยที่ได้รับการพัฒนาทักษะ/ความเชี่ยวชาญด้าน เทคโนโลยีดาวเทียมแรงโน้มถ่วง

ผลลัพธ์ (Outcome):

• เกิดองค์ความรู้และเทคนิคการประมวลผลใหม่ ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการติดตามการเปลี่ยนแปลงของมวลในระบบโลกได้อย่างแม่นยำในบริบทของภูมิภาคการเพิ่มขึ้นของงานวิจัยด้าน Satellite Gravimetry และ การบูรณาการข้อมูล ในประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
• ข้อมูลความละเอียดสูงถูกนำไปใช้สนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบาย ของหน่วยงานภาครัฐ ในการติดตามและประเมินสถานะ น้ำใต้ดิน และความเสี่ยงภัยพิบัติอย่างแม่นยำยิ่งขึ้นหน่วยงานสามารถ แยกองค์ประกอบน้ำใต้ดิน เพื่อจัดทำแผนบริหารจัดการทรัพยากรน้ำที่แม่นยำกว่าเดิม

ผลกระทบ (Impact):

• ยกระดับความสามารถของประเทศในการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยเฉพาะการติดตาม สถานะของทรัพยากรน้ำใต้ดินที่สำคัญที่สุด และการประเมินความเสี่ยงจากภัยพิบัติ (ภัยแล้ง, น้ำท่วม, การทรุดตัวของแผ่นดิน) ได้อย่างทันท่วงทีและมีหลักการทางวิทยาศาสตร์รองรับ
• การใช้ข้อมูลที่แม่นยำในการวางแผนบริหารจัดการน้ำและภัยพิบัติจะช่วย ลดความเสียหายทางเศรษฐกิจ ที่เกิดจากภัยแล้งและน้ำท่วม และช่วยในการ วางแผนการใช้ทรัพยากรน้ำ เพื่อสนับสนุนภาคการเกษตรและอุตสาหกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลดความขัดแย้งในการใช้น้ำ
• สร้างรากฐานความเชี่ยวชาญด้าน Earth and Space Technology ให้แก่บุคลากรในประเทศ เพื่อเปิดโอกาสให้ไทยมีส่วนร่วมในการ กำหนดทิศทางภารกิจดาวเทียมแรงโน้มถ่วงในอนาคต ในเวทีนานาชาติ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาอุตสาหกรรมอวกาศของชาติ